Ferrytyna – charakterystyka, oznaczenie, wyniki

Ferrytyna – charakterystyka, oznaczenie, wyniki
5 (100%) 7 votes

Ferrytyna jest białkiem, które magazynuje żelazo w organizmie. Jej oznaczenie pozwala na podanie poziomu żelaza we krwi z dużo większą dokładnością niż podczas laboratoryjnego badania stężenia żelaza. Stężenie ferrytyny bada się również podczas przypuszczenia niedokrwistości oraz podczas suplementacji żelazem. Niedobór tego białka wiąże się najczęściej z niedoborem żelaza.

Ferrytyna charakteryzuje się szybkim procesem wiązania jonów żelaza. Największe jej ilości znajdziemy w wątrobie, śledzionie oraz szpiku kostnym. Warto wiedzieć, że to ferrytyna jest największym magazynem żelaza w organizmie, dlatego właśnie jej oznaczenie pozwala na dokładne stwierdzenie jej poziomu w organizmie.

                Największe ilości ferrytyny są magazynowane wewnątrz komórek. W niewielkich ilościach można ją odnaleźć również we krwi. W przypadku, kiedy dochodzi do uszkodzenia któregoś z narządów, w których znajdują się duże ilości ferrytyny ( w szczególności chodzi o wątrobę, śledzionę oraz szpik kostny) może przedostać się ona do krwi. W związku z tym podczas oznaczenia wyniki mogą wskazywać dużo wyższy poziom białka niż w rzeczywistości.

Kiedy wykonać badanie na stężenie ferrytyny

                Badanie stężenia ferrytyny wykonuje się w kilku przypadkach. Należą do nich: niedobór żelaza, poszukiwanie przyczyny niedokrwistości, nadmiar żelaza oraz kontrolowanie osób suplementujących żelazo.

Warto wspomnieć o tym, że badanie ferrytyny zaleca się osobom, u których stwierdza się zdecydowanie zbyt niski poziom hemoglobiny.

Oznaczenie żelaza wiąże się zazwyczaj z badaniem innych parametrów, które wiążą się z poziomem żelaza w organizmie. Są to: transferryna oraz TIBC.  W celu zbadania stężenia ferrytyny, lekarz zleca wykonanie morfologii krwi.

Objawy niedoboru żelaza:

  • Kruche paznokcie
  • Łamliwe włosy z rozdwojonymi końcówkami
  • Wypadanie włosów
  • Senność
  • Blada, lekko przezroczysta skóra
  • Zawroty głowy
  • Omdlenia
  • Zmiany na błonie śluzowej gardła oraz języka
  • Przesuszona skóra
  • Suchość błon śluzowych
  • Spadek odporności
  • Problemy z koncentracją
  • Spadek nastroju, nerwowość
  • Przyspieszone bicie serca
  • Spadek libido
  • Bóle brzucha
  • Bóle stawów

Objawy nadmiaru żelaza:

Badanie ferrytyny

                Aby określić poziom ferrytyny pacjent musi wykonać morfologię krwi, która powinna zostać wykonana na czczo. Przed wykonaniem badanie lekarz przeprowadzi wywiad na temat przyjmowanych przez pacjenta suplementów diety i leków, gdyż mogą one spowodować przekłamanie wyników. Próbka krwi jest najczęściej pobierana z żyły bądź opuszka palca. Optymalny poziom ferrytyny jest różny dla mężczyzn i kobiet. Jest dodatkowo uzależniony od wieku badanej osoby. U osób dorosłych stężenie ferrytyny oscyluje na poziomie:

  • kobiety 10–200 μg/l,
  • mężczyźni 15–400 μg/l,

Interpretacja wyników poziomu ferrytyny

                Podwyższony poziom ferrytyny może być spowodowany wieloma czynnikami. Oto niektóre z nich:

  • nadmiar żelaza w organizmie,
  • hemochromatoza,
  • hemosyderoza,
  • niedokrwistości: megaloblastyczne, hemolityczne, aplastyczne.
  • Zapalenie,
  • Zakażenie
  • Wytwarzanie ferrytyny przez komórki nowotworowe,
  • Uwalnianie ferrytyny przez rozpadające się tkanki,
  • Różne choroby związane z wątrobą,
  • Uszkodzenia śledziony,
  • Uszkodzenia komórek szpiku kostnego,
  • Reumatoidalne zapalenia stawów.

Obniżony poziom ferrytyny może być przyczyną niedoboru żelaza, który może powodować niedobór białek związany z niedożywieniem.

Jak żelazo wpływa na pracę organizmu?

Mówiąc o żelazie nie zawsze zdajemy sobie sprawę z tego, jak istotną funkcję pełni w naszym organizmie. Faktem jest, że nasz organizm samoistnie nie potrafi produkować tego pierwiastka, dlatego niezmiernie ważna jest odpowiednia suplementacja żelaza na co dzień – czy to poprzez spożywanie produktów bogatych w żelazo, czy suplementację specjalnych farmaceutyków i suplementów diety.

Warto wiedzieć o tym, że żelazo jest minerałem niezbędnym do prawidłowej pracy naszych mięśni, oraz umożliwia usuwanie szkodliwych dla organizmu substancji, które często występują w wątrobie.

Mówiąc o żelazie warto wspomnieć również o działaniu odpornościowym. Faktem jest, że odpowiednie stężenie tego ważnego pierwiastka w naszym organizmie przyczynia się do zwiększenia naszej odporności. Pozwala to przeciwdziałać wielu chorobom i infekcjom, szczególnie tym mającym miejsce między poszczególnymi porami roku, kiedy to nasz organizm jest szczególnie narażony na występowanie wielu chorób i zakażeń.

Żelazo pełni również bardzo istotną funkcję we wspomaganiu prawidłowej pracy i rozwoju naszego układu nerwowego. Jego prawidłowe stężenie jest więc szczególnie ważne dla młodzieży i dzieci w wieku dojrzewania.

Jak uzupełnić niedobór żelaza?

W przypadku, gdy mamy do czynienia z niedoborem żelaza, możemy uzupełnić jego poziom poprzez wprowadzenie do codziennego menu produkty, które zawierają jego duże ilości. Będą to na przykład: czerwone mięso, kasza gryczana, podroby, nasiona strączkowych roślin, czekolada czy razowe pieczywo. Dobrze również zadbać o uzupełnienie ewentualnych braków witamin z grupy B oraz witaminy C, ponieważ wspomagają one wchłanianie się żelaza do organizmu. Dodatkowo można zrezygnować ze spożywania dużej ilości produktów mlecznych, mocnej kawy, herbaty czy coca-coli, gdyż te produkty z kolei spowalniają wchłanianie żelaza. Warto również wiedzieć, że żelazo na ogół słabo się wchłania w związku z czym nie należy spodziewać się spektakularnych efektów po krótkotrwałej kuracji.

Nadmiar żelaza w organizmie

Mówiąc o niedoborach żelaza często zapominamy o tym, że przesadzić można również w tą drugą stronę, powodując nadmiar tego ważnego pierwiastka w organizmie. Nadmiar żelaza bierze się najczęściej ze zbyt intensywnego wchłaniania go z przewodu pokarmowego. Istnieje również kilka chorób, które przyczyniają się do gromadzenia go w organizmie. Powinniśmy pamiętać o tym, że chcąc zachować prawidłowy poziom żelaza w organizmie ważne jest wykonywanie morfologii krwi, której wyniki pozwolą nam na określenie jego niedoboru lub nadmiaru. Wykonywanie regularnych badań pomoże nam ponadto wykluczyć występowanie innych niedoborów i pomoże na stałą kontrolę pracy naszego organizmu.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

Więcej w Układ krwionośny, Zdrowie
Szyszynka – charakterystyka, funkcje i choroby z nią związane

Zamknij