Heterochromia jest rzadko spotykaną wadą tęczówki, nie utrudnia normalnego funkcjonowania oraz nie stwarza problemów zdrowotnych, w zamian otrzymujemy ciekawy efekt wizualny, choć nie zawsze akceptowany przez dotkniętych przypadłością.
Tęczówka oka, to tarczka umiejscowiona na przedniej części błony naczyniówkowej. W swoim centrum zawiera otwór – źrenicę. Jej rola, to działanie jak przysłona i odpowiednie dozowanie wpadającego światła do soczewki.
Barwa tęczówki zależy od ilości i typów pigmentów produkowanych przez melanocyty, jakie w niej występują.
Przyczyna hererochromii, dziedziczenie choroby
Heterochromia jest spowodowana nierównomiernym rozmieszczeniem barwnika na tęczówce, w niektórych miejscach jest za mało, lub za dużo melaniny. Zmiany mogą wystąpić na fragmencie tęczówki, jak i na jej całości. W efekcie chory może mieć jedno oko brązowe, a drugie niebieskie.
Heterochromia jest wadą genetyczną dziedziczoną autosomalnie dominująco, oznacza to, że możemy spodziewać się wystąpienia wady u dziecka, jeśli jedno z rodziców jest nią dotknięte.
Przyczyny heterochromii nabytej
Jeżeli jednak heterochromia pojawia się w cyklu naszego życia, to znaczy po 2-3 roku życia możemy zacząć się zastanawiać lub też martwić, gdyż nie powinno mieć to miejsca. Heterochromia może bowiem wystąpić jako skutek uboczny jednej z ciężkich chorób oczu, które powinny być jak najszybciej leczone w celu uniknięcia poważnych komplikacji. Mogą to być choroby takie jak:
- tętniak
- guz w gałce ocznej
- jaskra
- stan zapalny siatkówki
- stan zapalny rogówki
- nerwiakowłókniakowatość
- mechaniczne uszkodzenie gałki oka
Wyróżnić można dwa rodzaje heterochromii:
- Heterochromia iridium – cała tęczówka oka ma widocznie inny kolor niż druga. Potocznie zwane różnobarwnością tęczówek.
- Heterochromia iridis – występuję wtedy, kiedy tylko wycinek tęczówki ma inną barwę, jest to różnobarwność tęczówki.
W jaki sposób inaczej można nabyć heterochromię
Istnieją choroby, podczas których heterochromię można nabyć jako anomalię.
Jedną z nich jest choroba oczu jaskra, czyli uszkodzenie nerwu wzrokowego przez nadmierny wzrost ciśnienia wewnątrz gałki ocznej. Jej leczenie polega na zmniejszaniu ciśnienia śródgałkowego przy pomocy wyspecjalizowanych leków, jednak dowiedziono, że stosowane środki mogą doprowadzić do zmian koloru tęczówki.
Inną przyczyną wystąpienia wady jest mechaniczne uszkodzenie tęczówki, najczęściej spowodowane silnym stanem zapalnym, lub pojawieniem się guza, czy tętniaka.
Heterochromia może także wystąpić u osób chorych na Zespół Waardenburga, piebaldyzm, Zespół Hornera, chorobę Hirschsprunga, Zespół Parry’ego-Romberga – wszystkie te choroby należą do rzadkich.
Kiedy pojawia się heterochromia oczu, heterochromia u dziecka
Oczy u noworodka wybarwiają się pod wpływem zmian ilości melaniny, zmiana powodowana jest coraz większą dostępnością światła. Jeśli melaniny przybywa, to kolor oczu ciemnieje. Niski poziom melaniny sprawia, że oko pozostaje niebieskie, umiarkowana ilość daje zielony, a duża ilość brązowy. Oczy mogą zmieniać swą barwę nawet do kilku lat.
Największe zmiany zachodzą w 6-9 miesiącu życia, wtedy też możemy spodziewać się pojawienia się wady tęczówki. Na wszelki wypadek, jeśli u niemowlaka dostrzeżemy jakiekolwiek zmiany w tęczówce oka, powinniśmy udać się do specjalisty – okulisty dziecięcego. On oceni, czy wzrok dziecka rozwija się prawidłowo.
Ciekawostki związane z heterochromią
- Heterochromia występuję częściej u zwierząt niż ludzi.
- Wada jest rzadka, pojawia się średnio u 6 osób na 1000.
- Heterochromia wstępuje u psów rasy husky i kotów rasy turecki van, niestety sprzężona jest z głuchotą i często okazuję się, że szczenięta po urodzeniu nie słyszą.
- Efekt różnobarwnych oczu stał się na tyle pożadany, że coraz częściej sięga się po soczewki.
- Sławni ludzie z heterochromią: Kate Bosworth, Max Scherzer, Alice Eve, Benedict Cumberbatch, Mila Kunis, Dawid Bowie.
Leczenie heterochromii
Chociaż współcześnie posiadanie heterochromii jest niezwykle popularne i wręcz modne, to wciąż jest grupa ludzi, dla której nie jest to cecha pożądana. Są to przede wszystkim osoby, które nie cierpią na genetyczną heterochromię, ale spowodowaną innymi chorobami. W takich przypadkach należy leczyć chorobę powodującą zmiany barwy tęczówki, jednak nie ma stu procentowej pewności, że kolor wróci do dawnej barwy. Samej heterochromii się nie leczy, gdyż nie jest to choroba jako taka, a zmiana ilości melaniny w tęczówce. Zatem jeżeli ktoś jest już zdrowy, jednak jego tęczówki nie mają pożądanej barwy zaleca się stosowanie specjalnych koloryzujących soczewek, które można nabyć w sklepach optycznych. Są one nie tylko sposobem na zmianę wyglądu, ale często mają również możliwość korekty wady wzroku.
Czy heterochromia jest niebezpieczna dla zdrowia
Na szczęście sama heterochromia nie. Czynnik wywołujący tą cechę już niestety może być niebezpieczny. Pierwszym czynnikiem po którym możemy stwierdzić czy heterochromia może być zagrożeniem jest czas w jakim pojawia się na oku. Do pierwszego roku życia organizm dziecka zaczyna powoli produkować melaninę, dlatego tego do pierwszego roku życia kolor oczu może się zmienić. Mimo tego jeżeli wyraźnie widać heterochromię należy udać się do lekarza. Chociaż u dziecka kolor oczu ma prawo się zmieniać, to należy się upewnić czy nie jest spowodowany chorobą. Z kolei u osób dorosłych i po pierwszym roku życia pojawiająca się heterochromia powinna być sygnałem do jak najszybszej konsultacji z okulistą w celu sprawdzenia przyczyny zmian, które same w sobie mogą być niebezpieczne dla zdrowia.