serwis o zdrowiu i leczeniu

Markery nowotworowe – kiedy się je oznacza, po co i o jakich chorobach świadczą

Markery nowotworowe – kiedy się je oznacza, po co i o jakich chorobach świadczą
5 (100%) 11 votes

Współcześnie co raz częściej słyszy się na osobach zapadających na wszelakie nowotwory. Jest to objaw choroby cywilizacyjnej, który jak się szacuje spowodowany jest nie tylko zmianą trybu życia, przyjmowanych pokarmów, ale przede wszystkim wydłużenia długości życia. Najnowsze badania dowodzą, że każdy z nas obciążony jest możliwością zachorowania na nowotwór, jedynie na różnych etapach naszego życia, podczas gdy dla jednym jest to wiek 20 lat, dla innych może być to na przykład 120 lat, a tego wieku niewiele kto dożywa. Markery nowotworowe służą oznaczeniu, na który nowotwór cierpimy, ale nie tylko, to bardzo ważne oznaczenia dla leczenia nowotworów!

Co to są markery nowotworowe

Markery nowotworowe to wspólne określenie substancji, które pojawiają się w ludzkim organizmie w momencie, kiedy powstaje nowotwór najczęściej jako substancja uboczna. Są to specyficzne substancje, których poziom można badać nie tylko w krwi, ale również w moczu czy tkankach jak na przykład przy cytologii (pobieranie tkanki lub wymazu z pochwy lub szyjki macicy). W laboratoriach diagnostycznych gdzie pobierany lub przesyłany jest materiał wyszczególnia się owe substancje i oznacza specjalnymi nazwami w formie wyników badań.

Do czego służą markery nowotworowe

Markery nowotworowe służą oznaczaniu specyficznych nowotworów, które mogą powstawać w organizmie, a owe markery są wtedy skutkiem lub substancją powstającą jako przemiana uboczna. Dzięki temu możliwe jest wykrycie nawet wczesnego nowotworu lub wyklarowanie podejrzenia o jego powstawaniu. Czasem też markery nowotworowe służą nie tyle wykryciu samego nowotworu a jakiegoś schorzenia, gdyż część z nich może powstawać nie tylko w okresie narastania raka.

W jakim celu oznacza się markery nowotworowe – kiedy lekarz może zlecić badanie

Jak już było wcześniej wspomniane najczęściej jest to po to, aby ustalić czy rozwija się jakiś nowotwór. Są to drogie badania i najczęściej zleca je lekarz kiedy podejrzewa niewłaściwe zmiany w organizmie. Markery mogą służyć ocenie nie tylko tego, czy nowotwór powstał, ale również czy zaczyna się cofać, czy operacja wycinania nowotworu, na przykład guza, powiodła się i nie widać żadnych przerzutów. Oznaczanie ilości i stężeń tych markerów ma zatem bardzo ważną funkcję i

lekarz może zlecić badania w kilku przypadkach:

  • kiedy podejrzewa powstawanie nowotworu

  • kiedy nowotwór został wykryty i kontroluje się przebieg choroby

  • po operacji wycięcia guza nowotworowego (wtedy markery powinny spadać co świadczy o pozytywnym przebiegu operacji)

  • oraz przed i po chemioterapii

  • zlecenie badania kiedy jesteśmy obciążeni genetycznie (w naszej rodzinie występowały lub występują nowotwory)

  • zlecenie regularnego oznaczania markerów dla mężczyzn w podeszłym wieku w celu jak najszybszego wykrycia nowotworu prostaty

Jak wygląda badanie oznaczenia markerów

Najczęściej badanie polega na tym że należy przyjść do laboratorium ze skierowaniem, ale równie dobrze można samemu przyjść i zapłacić za badanie, jeżeli obawiamy się, że coś może być nie tak. Kiedy jesteśmy w laboratorium pobrana zostaje krew lub jeżeli nakazał tak lekarz przychodzimy z kubeczkiem z moczem. Z próbki (krwi lub moczu) wykonywane są specjalistyczne badania podczas których wyszczególnia się konkretne markery i oznacza je. Często nie oddaje się próbki tylko dla jednego, a dla wielu markerów, aby mieć pewność co do tego, jaki nowotwór się rozwija. Inną sytuacją jest kiedy lekarz potrzebuje wyniku z próbki tkanki, wtedy najczęściej musi odbyć się biopsja podczas której pobiera się wycinek tkanki. Najczęściej odbywa się to na sali operacyjnej w szpitalu w sterylnych warunkach jednak jedynie ze znieczuleniem miejscowym, a nie ogólnym.

Dokładność i adekwatność oznaczania markerów nowotworowych

Problem z oznaczeniem markerów nowotworowych leży na podstawie diagnozy. Chociaż badania mogą być najdokładniejsze i wręcz idealnie przeprowadzone same markery mogą być niewystarczającym wskaźnikiem nowotworu. Dzieje się tak dlatego, że część z substancji nazywanych markerami powstaje nie tylko podczas namnażania nowotworu ale z powodu stanów zapalnych czy chorób lub po prostu są wyższe przez kwestie osobnicze. Często z tego powodu na przykład zleca się całe pakiety markerów, kiedy oznacza się na przykład pięć markerów, a niemal każdy z nich może znaczyć ten sam nowotworów i jednocześnie zupełnie inny. Działa to na tej zasadzie, na przykład: marker A służy do oznaczania nowotworu wątroby, żołądka i jajnika, z kolei marker B do oznaczania nowotworu żołądka, wątroby i płuc, a C skóry i wątroby. Wykonywane trzy naraz mogą potwierdzić niemal w 100% pewności nowotwór wątroby, gdyż każdy z nich oznacza zmiany w wątrobie.

Wyniki oznaczania markerów nowotworowych

Wyniki są bardzo różne i niezbędne jest przyjście do odpowiedniego lekarza, aby mógł je prawidłowo zweryfikować i odczytać. W przeciwieństwie do zwykłych badań morfologii krwi gdzie obok naszego wyniku podawane są normy, tak przy wynikach markerów nawet wyjście poza normę nie musi oznaczać nowotworu, dlatego lepiej przy odczytywaniu wyników zdać się na lekarza specjalistę niż samemu napędzić sobie strachu.

Najważniejsze markery nowotworowe

Oto kilka najczęściej oznaczanych markerów nowotworowych, które są oznaczane:

  • CEA, odpowiada przede wszystkim za raka jelita grubego, ale również raka trzustki, żołądka, płuca, sutka, tarczycy, prostaty czy szyjki macicy. Jednak występuje on również spowodowany marskością wątroby u palaczy i alkoholików.

  • AFP, odpowiada za raka wątrobokomórkowego, nienasieniakowe guzy jądra, ale bywa obserwowany wzrost przy nowotworach żołądka i jelita cienkiego i grubego, Również w tym przypadku wzrost może być spowodowany marskością wątroby

  • beta-hCG, jego podwyższony poziom może świadczyć o neuroblastomie, nephroblastomie lub guza zarodkowych jądra. Co więcej jest to również hormon ciążowy, który oznacza się przy teście ciążowym z krwi

  • CA 19-9, odpowiedzialny za nowotwory trzustki, raka jelita i dróg żółciowych, jednak jest on mało swoisty

  • TdT, który świadczy o ostrej białaczce limfoblastycznej spowodowanych białaczką limfocytów B

  • Tumor M2-PK, który wydaje się najliczniejszym markerem, który służy do oznaczania między innymi: polików, raka sutka, nerki, jelita grubego, trzustki, macicy, żołądka, przełyku, jajnika czy nawet gruczołu krokowego

Więcej w Choroby, Zdrowie
Clenaxe – dawkowanie, przeciwwskazania, skutki uboczne

Zamknij