Sarkopenia – profilaktyka, przyczyny, objawy oraz leczenie

Sarkopenia – profilaktyka, przyczyny, objawy oraz leczenie
5 (100%) 5 votes

Sarkopenia to choroba dotycząca szacunkowo 50 mln ludzi na całym świecie. Jest to proces polegający na utracie masy mięśni, powodujący zmniejszenie ich siły i sprawności fizycznej. Termin sarkopenia pochodzi z języka greckiego i oznacza „niedobór ciała”.

Sakropenii mogą towarzyszyć inne przewlekłe choroby, co prowadzi niekiedy do inwalidztwa. Wskutek upośledzonej sprawności fizycznej wzrasta ryzyko występowania urazów i wypadków. Osoby takie częściej wymagają hospitalizacji, a chorzy w podeszłym wieku są w wyższym stopniu narażeni na śmierć. W większości przypadków pojawia się po 40. roku życia, nawet u osób aktywnych fizycznie. Jej objawy nasilają się u osób, które przekroczyły 75. rok życia.

Objawy sarkopenii

Podstawowym objawem sarkopenii jest utrata siły i zmniejszenie sprawności fizycznej mięśni, spowodowane utratą ich masy, wskutek zmniejszenia liczby włókien mięśniowych. Do innych objawów sarkopenii należą:

  • Uczucie zmęczenia przy wykonywaniu nawet najprostszych czynności fizycznych
  • Zaburzona koordynacja i równowaga
  • Utrata wagi
  • Trudności w oddychaniu i osłabienie mięśni przepony
  • Nieprawidłowa termoregulacja organizmu, spowodowana zmniejszeniem rezerw energetycznych
  • Obniżenie ogólnej odporności spowodowane spadkiem rezerw glikogenu i aminokwasów
  • Zmniejszenie sprawności psychicznej – apatia, depresja, pojawianie się stanów lękowych
  • Choroby układu kostnego, w tym osteoporoza

Czynniki ryzyka

Na sarkopenię zapadają najczęściej osoby starsze. Skłonność do zachorowania na tę chorobę jest zapisana w naszych genach. Co ciekawe, kobiety są bardziej podatne na występowanie sarkopenii, tak samo jak osoby rasy kaukaskiej, azjatyckiej i latynoskiej. W grupie ryzyka znajdują się też osoby nadużywające substancji chemicznych występujących w alkoholu, narkotykach, czy też papierosach.

Przyczyny sarkopenii

Sarkopenia to choroba, której pojawienie się powoduje wiele czynników. Główne z nich to:

  • Wiek – to główna przyczyna sarkopenii. Choroba najczęściej występuje u osób, które ukończyły 40. rok życia, a jej objawy nasilają się u osób w podeszłym wieku.
  • Brak aktywności fizycznej – prowadzenie aktywnego trybu życia powoduje zmniejszenie szans na pojawienie się choroby. Jest to spowodowane tym, że organizmowi brakuje czynnika stymulującego syntezę białek – czyli brak mu bodźca do zwiększania masy mięśniowej.
  • Nieodpowiednia dieta – nieodpowiednia kaloryczność diety i niedobór białka. Typowa dieta osoby starszej nie dostarcza jej organizmowi wszystkich istotnych składników odżywczych. Spożywanie odpowiedniej ilości białka wpływa korzystnie na budowanie i utrzymanie masy mięśniowej. Najlepiej, gdy białko pochodzi z różnych źródeł – mięso, warzywa i owoce a także produkty zbożowe.
  • Hormony – powiązany ze starzeniem się spadek poziomu hormonów powoduje zmniejszenie zdolności organizmu do budowania, utrzymania i regeneracji masy mięśniowej. Najważniejsze z hormonów, przyczyniających się do sarkopenii to hormon wzrostu (GH), testosteron i DHEA.
  • Inne choroby i przyjmowanie lekarstw – do pojawienia się sarkopenii może przyczynić się występowanie innych chorób, w szczególności chorób przewodu pokarmowego, niewydolności narządowej, czy też przewlekłych stanów zapalnych. Przyjmowanie leków z grupy glikokortysteroidów może także przyczynić się do powstawania sarkopenii – na skutek ich działania zmniejszającego masę mięśniową.

Sarkopenia – profilaktyka

Głównym czynnikiem zapobiegającym sarkopenii jest wysiłek fizyczny. Uprawianie sportu stymuluje wzrost masy mięśniowej poprzez uwalnianie do organizmu hormonów, takich jak testosteron czy hormon wzrostu. Aktywność fizyczna jest też niezbędnym czynnikiem w procesie syntezy białek tworzących tkankę mięśniową. Przy profilaktyce sarkopenii zalecany jest w szczególności trening siłowy – przeciwieństwo aerobowego. Powoduje on zachowanie obecnej masy mięśniowej, jak i budowanie nowej.

Sarkopenia to choroba spowodowana w znacznym stopniu nieprzestrzeganiem diety bogatej w białko, minerały, czy też witaminy. Dlatego też aby jej zapobiec, należy zmienić dotychczasowe nawyki żywieniowe. Niezbędne jest przyjmowanie takiej liczby kalorii, jaka jest adekwatna do zapotrzebowania naszego organizmu. Przy zachowaniu odpowiedniej kaloryczności, nie należy zapominać o spożywaniu produktów bogatych w aminokwasy. Białko powinno pochodzić ze zróżnicowanych źródeł, z przewagą warzyw i owoców nad mięsem i produktami pochodzenia zbożowego.

W leczeniu i profilaktyce sarkopenii niezbędne jest przyjmowanie suplementów zawierających witaminę D, białko serwatkowe, glutaminę, acetyl-l-karnitynę, a także czynniki buforujące, jak na przykład dwuwęglan potasu.

Skoro wiadomo już, że na powstawanie sarkopenii ma wpływ spadek poziomu niektórych hormonów, to należy zadbać, aby poziom ten był prawidłowy. Wiąże się to z przeprowadzaniem okresowych badań hormonalnych, w szczególności po ukończeniu 40. roku życia. W przypadku, gdy okaże się, że poziom naszych hormonów jest nieprawidłowy, lekarz zastosuje tak zwaną hormonalną terapię zastępczą (HTZ). Ma ona na celu uregulowanie gospodarki hormonalnej organizmu.

Leczenie sarkopenii

Najważniejszym w leczeniu sarkopenii jest przestrzeganie wszystkich punktów, dotyczących jej profilaktyki – czyli aktywność fizyczna, odpowiednia dieta, stosowanie suplementów i uregulowanie hormonów.

Oprócz tego, gdy lekarz stwierdzi u nas objawy sarkopenii, skieruje nas do fizjoterapeuty. Rehabilitacja pozwoli na podtrzymanie sprawności naszych mięśni. Ćwiczenia umożliwią też wzrost masy mięśniowej.

Po rozpoznaniu choroby powinniśmy jak najszybciej udać się do dietetyka, który ustali nam dietę bogatą we wszystkie składniki potrzebne do zapobieżenia dalszemu rozwojowi choroby.

Często stosowane jest także podawanie pacjentowi odpowiednich hormonów, mających udział przy budowie tkanki mięśniowej. Stosowane są hormony steroidowe (testosteron), hormony wzrostu (GH) oraz miostatyna – regulująca wzrost mięśni. Niekiedy wykorzystuje się też hormony płciowe (np. DHEA), powodujący wzrost gęstości masy kostnej.

Podsumowanie

Nie ma jednej przyczyny występowania sarkopenii, nie ma też jednego lekarstwa na wyleczenie wszystkich dolegliwości związanych z rozwojem choroby. Jak w wielu przypadkach, tak i tu, najważniejsza jest profilaktyka. Osoby w podeszłym wieku powinny zadbać w szczególności o kondycję fizyczną, ponieważ budowa mięśni pomaga ustrzec się przed zachorowaniem.

Zbilansowana, bogata w białko, witaminy i minerały dieta to klucz do tego, aby cieszyć się sprawnością mięśni aż do końca życia. Nie należy zapominać też o okresowych badaniach, mających na celu kontrolę poziomu najważniejszych hormonów w organizmie, odpowiedzialnych za utrzymanie mięśni i kości w prawidłowym stanie. Szczególną natomiast ostrożnością powinny wykazać się osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

Więcej w Choroby, Zdrowie
Włosogłówka ludzka i spowodowana przez nią włosogłówczyca

Zamknij