Czerniak złośliwy – przyczyny, objawy, leczenie

Czerniak złośliwy – przyczyny, objawy, leczenie
2 (40%) 68 votes

Czerniaka kojarzymy ze złośliwą zmianą skórną. Choć jego przyczyny i sposoby zapobiegania są dokładnie znane, to występowanie i odsetek śmiertelności tego nowotworu wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie. Dlatego pytamy czym jest czerniak złośliwy – jak go rozpoznać i jak leczyć?

Przyczyny czerniaka

Do zakłamania genetycznego dochodzi w komórkach barwnikowych skóry i dlatego czerniak jest kojarzony z nowotworem skóry, choć nie tylko tam występuje. Inne możliwe lokalizacje to błona śluzowa a nawet gałka oczna. Czerniak to nowotwór złośliwy, którego występowanie i umieralność wzrastają w szybkim tempie. I choć czerniak stanowi niewielki procent wszystkich nowotworów skóry, to jak żaden inny zagraża naszemu życiu.

Przyczyny czerniaka to:

  • Czynniki genetyczne
  • Czynniki środowiskowe

Czerniak występuje częściej wśród krewnych pierwszego stopnia osób chorych, ale to czynniki środowiskowe mają największe znaczenie w wywoływaniu choroby. Sprzyjają temu częste i krótkie opalanie i poparzenia słoneczne przebyte jeszcze w dzieciństwie. Osoby wychowane kilkadziesiąt lat temu nie miały tej świadomości co dzisiejsze pokolenie, dlatego to one są szczególnie narażone na rozwój czerniaka i powinny poddawać znamiona regularnym badaniom.

Kolejny ważny udział w nasileniu występowania czerniaka ma sztuczne promieniowanie UV, co ma bezpośredni związek z upowszechnieniem się solariów. Pacjenci, którzy mają większą skłonność do powstawania znamion i z pierwszym fototypem skóry powinni nie tylko zabezpieczać skórę filtrem przeciwsłonecznym przed każdym wyjściem na słońce, ale także całkowicie zrezygnować ze sztucznego opalania. Udowodniono, że osoby z licznymi znamionami są bardziej narażone na rozwój czerniaka, choć nie powstaje on przeważnie na starych pieprzykach, a pojawia się na nowo.

Objawy czerniaka

Czerniak występuje w kilku formach. Jak się objawia czerniak? Najczęściej wyrasta na powierzchni skóry i powstaje z wspomnianych zmian barwnikowych o nieregularnych kształtach. To powinien być dla ciebie pierwszy znak ostrzegawczy, że z twoim zdrowiem nie dzieje się najlepiej. Kolejny pod względem częstości występowania jest czerniak guzkowy, który jest najcięższą postacią choroby. Inne zmiany obserwujemy u osób starszych, które dotyka głównie plama soczewicowata złośliwa, która umiejscawia się w obrębie twarzy i szyi. Ostatnia postać czerniaka to czerniak akralny, który powstaje w obrębie paznokci, przybiera postać zmiany barwnikowej niezmieniającej się wraz z wzrostem płytki paznokciowej. Warto mieć świadomość, że czerniak nie zawsze przybiera czarne zabarwienie, bo zdarzają się także czerniaki bezbarwnikowe. Ich pierwszym objawem jest często niecharakterystyczna, powiększająca się, różowoczerwona grudka.

Czerniak – jakie rokowania?

W czerniaku bardzo ważne są rokowania, ale te zależą od odmiany nowotworu i głębokości nacieku. Czerniak może dawać przerzuty drogą naczyń limfatycznych do węzłów chłonnych oraz drogą naczyń krwionośnych do: płuc, wątroby, mózgu, kości i skóry. Wskazane są okresowe, kontrole dermatoskopowe znamion u dermatologa (u osób bez niepokojących zmian raz w ciągu roku, u pozostałych osób w zależności od decyzji lekarza). Szczegółowy wywiad lekarski zebrany od pacjenta pod kątem czynników ryzyka czerniaka jest standardowym uzupełnieniem badania dermatoskopowego. Dermatoskop (dermoskop) stanowi obecnie podstawowe narzędzie pracy dermatologa we wczesnej diagnostyce czerniaka. W wybranych ośrodkach specjalizujących się w rozpoznaniu czerniaka wykorzystuje się do tego celu wideodermatoskopy. Badanie dermatoskopowe pozwala na wykluczenie takich zmian niemelanocytowych, jak brodawki łojotokowe, barwnikowy rak podstawnokomórkowy oraz zmiany pochodzenia naczyniowego.

Wysoka ochrona przeciwsłoneczna Avene SPF 50

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Każdy z nas może zmniejszyć ryzyko zachorowania na czerniaka i inne choroby skóry związane z promieniami słonecznymi, przestrzegając kilku prostych zasad korzystania ze słońca:

  • należy unikać słońca w godzinach południowych (od ok. 10.00 do ok. 15.00), a w słoneczne dni szukać cienia
  • przed słońcem powinniśmy chronić się odpowiednim ubraniem i nakryciem głowy
  • należy stosować kremy z odpowiednimi filtrami UVA i UVB
  • dzieci poniżej 1 roku życia nie powinny być wystawiane na bezpośrednie działanie słońca, a starsze wymagają większej niż dorośli ochrony przed słońcem
  • niektóre leki mogą powodować oparzenia lub przebarwienia po kontakcie ze słońcem. W przypadku osób korzystających z solarium ich stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane.

Sposoby leczenia czerniaka

Podstawą skutecznego leczenia czerniaka jest wczesne rozpoznanie i radykalne usunięcie zmiany z odpowiednim marginesem bezpieczeństwa. Zarówno ryzyko, jak i czas pojawienia się przerzutów czerniaka uzależnione są od grubości guza pierwotnego. Jeżeli guz ma grubość <1,5mm, u połowy chorych dochodzi do rozwoju przerzutów w ciągu 26 miesięcy. Jeżeli grubość wynosi >4mm, to u połowy chorych dojdzie do rozwoju przerzutów w ciągu 10 miesięcy. W przypadku potwierdzenia czerniaka w badaniu histopatologicznym następnym etapem postępowania będzie decyzja o wykonaniu biopsji tzw. węzła wartowniczego (jednego z okolicznych węzłów chłonnych wybranego z uwzględnieniem lokalizacji guza pierwotnego). Dalsze leczenie  są do rozważenia przez lekarza-onkologa, który dobiera indywidualnie terapię do potrzeb pacjenta. Czerniak jest nowotworem immunogennym, stąd też pojawiły się próby leczenia poprzez wpływ na układ odpornościowy. Stymulacja odpowiedzi immunologicznej skierowanej przeciwko komórkom czerniaka leży u podstaw większości nowych strategii terapeutycznych tego nowotworu.

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.

Więcej w Nowotwory, Zdrowie
Choroby wirusowe skóry

Zamknij