Rdest ptasi (olygonum aviculare) należy do roślin jednorocznych, jarych z rodzin rdestowatych. Inne nazwy rdestu to między innymi: drutowiec, podróżnik, ptasie ziele, wróble języczki oraz świńska trawa. W Polsce należy do gatunku światłolubnego, zbiorowego i pospolitego. Odporny jest na zadeptywanie oraz nie wymaga szczególnych warunków środowiskowych. Porasta praktycznie wszystkie gleby, a najczęściej można spotkać go w zbożu. Zazwyczaj są to zboża ozime, strączkowe, okopowe bądź motylkowate drobnonasienne. Występuje także na łąkach, przy brzegach jezior i rzek oraz w terenach zabudowanych. Rdest zazwyczaj osiąga wysokość od 15 do 60 centymetrów. Łodyga jest rozgałęziona i często zdrewniała. Liście zaś owalne i wydłużone o sinozielonej barwie. Rdest rozkwita w okresie maj -wrzesień, wówczas zaczynają pojawiać się drobne zielono różowe kwiatuszki. Przekwitając kwiatki przemieniają się w owoce wielkości orzeszka, które chętnie są zjadane przez kury, kaczki, gęsi oraz inne ptaki. Rdest ptasi często zostaje mylony z rdestem różnolistnym lub zaniedbanym, różnica tkwi jedynie w wielkości liści i kształcie pędów. Rdest występuje praktycznie na całym świecie z wyłączeniem obszarów tropikalnych. Dawniej był uznawany za lek przeciwcukrzycowy, przeciwzapalny oraz doskonałe panaceum na problemy oddechowe. Rdest charakteryzuje się bogactwem właściwości leczniczych i jednocześnie stanowi pokarm dla ptaków. Do najważniejszych składników zdrowotnych zaliczamy: glikozydy, flawonoidy, olejki eteryczne, karoten, rozpuszczalną kamionkę, witaminę C i A.
Właściwości lecznicze rdestu ptasiego działają kojąco na:
- układ oddechowy w przypadku zapalenia gardła,
- zapalenie układu dróg moczowych,
- zburzenia związane z pracą wątroby i żołądka,
- dolegliwości związane z chorobą reumatyczną.
Zastosowanie rdestu ptasiego
Rdest ze względu na bogactwo właściwości prozdrowotnych jest stosowany między innymi w ginekologii jako lek na choroby nerek. Przeciwdziała starzeniu się organizmu, dlatego rekomenduje się jego picie dla osób w podeszłym wieku. Doskonale nadaje się do przemywania ropiejących i ciężko gojących się ran, oparzeń, czyraków. Uzupełniającą zaletą rdestu jest jego chłonność metali ciężkich szkodliwych dla zdrowia ludzkiego np. cynk, chrom. Stanowi bogate w cenne składniki pożywnie dla zwierząt hodowlanych oraz ptaków. Sprawia, że zwierzęta mlekodajne wytwarzają większą ilość mleka o jasnoniebieskiej barwie. Rdest ptasi odnalazł się w przetwórstwie tkanin, używany jest jako barwnik o zielonożółtym kolorze.
Rdest ptasi można stosować w różnych postaciach. Jednym ze sposobów jest przygotowanie naparu z jednej łyżeczki ziela oraz wrzątku. Zaleca się picie naparu dla osób borykających się z problemami żołądkowymi. Wystudzony napar może służyć jako płyn do dezynfekcji jamy ustnej. Dodatkowo nasączone gaziki w naparze idealnie nadają się do przemywania ciężko gojących się ran na powierzchni skóry.
Przepisy na lecznicze mieszanki z rdestu:
- Przygotowanie naparu z 50 gram ziela rdestu ptasiego, 25 gram owoców róży, jałowca, wiązówki oraz skrzypu polecany jest do picia dla osób cierpiących na otyłość, kamice moczową oraz choroby skórne. Należy wszystkie zioła zmieszać i zalać 3 szklankami wody. Mieszaninę gotować przez około 5 minut, później odstawić do ostygnięcia i przecedzić. Odwar można pić 3 razy dziennie, najlepiej między posiłkami.
- Do powstania mikstury regulującej zaburzenia przewodu pokarmowego potrzeba 50 gram rdestu ptasiego, mięty pieprzowej oraz rumianku, 25 gram melisy, korzenia koziołka oraz kopru włoskiego. Należy wymieszać zioła i wsypać dwie duże łyżki mieszanki do termosu. Następnie zalać je 3 szklankami wrzątku. Termos zaleca się odstawić na godzinę. Spożywać w ciągu dnia pomiędzy posiłkami, najlepiej w odstępnie 45-60 minut po jedzeniu.
- Zapalenie wątroby , nieżyt żołądka i jelit pozwala wyleczyć mieszanina przyrządzona z 50 gram rdestu ptasiego, rumianku oraz pięciornika gęsiego, 25 gram kwiatu wrzosu, ziela drapacza, tataraku oraz hyzopu. Należy wsypać do termosu 3 łyżki wymieszanych ziół i zalać 3 szklankami wrzącej wody. Odstawić termos na godzinę. Napar zalecany do picia między posiłkami, najlepiej 3 razy dziennie.
Napar z rdestu do stosowania wewnętrznego:
Należy zalać łyżkę suszonego ziela 200 ml wrzącej wody. Pozostawić mieszaninę na około 20 minut. Zaleca się spożywanie 3 razy dziennie.
Napar z rdestu do stosowania zewnętrznego:
Łyżkę rdestu zalać szklanką wody i zagotować. Na wolnym ogniu i pod przykryciem gotować przez około 5 minut. Łyżkę suszonego rdestu zalej szklanką wody, a następnie doprowadź do wrzenia. Następnie gotuj jeszcze ok 5 minut. Po wystygnięciu odcedzić. Taki napar doskonale nadaje się do płukania jamy ustanej oraz przemywania ran.
Herbatka z rdestu ptasiego
Napar z rdestu i rumianku
Napar przygotowany z rdestu i rumianku działa kojąco na przerost gruczołu krokowego i problemy z prostatą. Do wykonania naparu potrzeba 100 gram ziela rdestu ptasiego, rumianku, znamienia kukurydzy, liście porzeczki, poziomek, maliny oraz borówki. Wszystkie składniki trzeba wymieszać, zaleca się zaparzać jedną łyżeczkę w szklance wrzątku. Napar odstawić na około 30 minut, po tym czasie można do spożywać, najlepiej po posiłkach.
Odwar z rdestu, jałowca i kruszyny
Odwar z tych ziół pomaga złagodzić bóle towarzyszące przy problemach z wątrobą i artretyzmie. Wystarczy wymieszać wszystkie części rdestu ptasiego z owocami jałowca oraz kruszyny. Łyżkę stołową zalać wrzątkiem i gotować na wolnym ogniu przez około 10 minut. Potem wywar przecedzić i pić ciepły 3 razy dziennie.
Napar Ojca Klimuszki
Napar Ojca Klimuszki przeznaczony jest dla kobiet, które borykają się z problemem płodności. Do przygotowania potrzeba 50g kwiatu jasnoty białej, liści mącznicy, rozmarynu i pokrzywy, owocu róży, ziela rdestu ptasiego i przywrotnika, kwiatu kasztanowca, korzenia mniszka. Łyżkę wymieszanych ze sobą ziół należy zalać szklanką wrzącej wody i pozostawić pod przykryciem na około 2-3 godziny. Poleca się picie naparu 3 razy dziennie przed posiłkami.