Wirus zika to choroba z krajów co najmniej ciepłych, najczęściej występująca w okolica równika, ale także tam, gdzie pada deszcz, gdyż w rejonach suchych nie występuje. W 2014 roku wybuchła epidemia w Brazylii, a w konsekwencji tego narodziło się około 3 tysięcy dzieci z wodogłowiem. Na podstawie tego przeprowadzono specjalistyczne badania, które świadczą o tym, że wirus zika może powodować trwałe uszkodzenie dziecka w życiu płodowym. Mimo to choroba wywoływana wirusem zika nadal nie jest zbadana i kryje wiele tajemnic, które systematycznie próbuje się odkryć.
Co to jest wirus zika
Wirus zika jest z rodziny Flavividirae i pierwsze badania na jego temat, kiedy też został odkryty prowadzone były w roku 1947 przy badaniu innych wirusów na małpach. Wirus żyje w żywicielu pośrednim jakim jest komar tygrysi, ale współczesne badania dowodzą, że nie tylko ten gatunek komara. Zaś żywicielem ostatecznym są ssaki, w tym najczęściej człowiek. Same badania dokładnie prowadzone były na myszach, co świadczy, że nie tylko człowiek może być zarażony wirusem, jednak u człowieka zarażenie rzadko bywa śmiertelne.
Jak dochodzi do zarażenia
Do zarażenia najczęściej dochodzi poprzez ugryzienie komara. W jego niewielkim ciele bytuje wirus, który wraz z ukąszeniem komara przedostaje się do krwiobiegu, skąd prawdopodobnie najpierw dociera do węzłów chłonnych i stamtąd namnażając się atakuje ludzki organizm.
Oprócz tego badania dowodzą, że możliwe jest zarażenie się poprzez drogę płciową, co może świadczyć o możliwości przenoszenia się drogą kropelkową. W ten sposób wirus zika może zostać przeniesiony także do krajów, gdzie wcześniej nie bytował i tam może się rozprzestrzenić.
Jak nie nie da się zarazić
Istnieją głosy o tym, że higiena osobista jak dokładne mycie rąk i spożywanie pokarmów tylko po obróbce termicznej miałoby uchronić przed zarażeniem. Warto więc wspomnieć, że wirus żyje jedynie w organizmie komara, skąd przedostaje się do organizmu człowieka, zatem niemożliwe jest zarażenie się owocami czy warzywami, a także nie ma badań odnośnie tego, aby możliwe było zarażenie się poprzez zjedzenie mięsa chorego osobnika.
Kto jest zagrożony chorobą – ciąża a wirus zika
Najbardziej zagrożone są osoby żyjące na terenach gdzie występują wysokie temperatury i mokre pory roku, tam żyją komary, które są w stanie roznosić chorobę spowodowaną wirusem zika. Najbardziej jednak zagrożone są kobiety ciężarne, gdyż wirus jest w stanie pokonać barierę wewnątrz kobiety pomiędzy łożyskiem a dzieckiem, doprowadzając do zarażenia płodu. Wirus rozwijający się w ciele płodu, który nie jest jeszcze w zupełności wykształcone powoduje małogłowie, które nie jest możliwe do cofnięcia. Oznacza to mniej miejsca, a zatem mniejszy wykształcony mózg, jest to wada nieodwracalna, która skutkuje trwałym niedorozwinięciem dziecka.
Objawy zarażenia wirusem zika
Objawów zarażenia jest wiele, najczęściej ustępują one same, jednak trzy czwarte osób zarażonych wirusa nie miało żadnych objawów choroby. Wielokrotnie jeżeli się już pojawią, to przypominają objawy grypy, a nawet takie choroby jak denga, z którą w początkowych stadiach mogą zostać pomylone. Najczęściej występujące objawy to:
-
temperatura, a nawet gorączka
-
bóle mięśni
-
bóle stawów
-
stany zapalne stawów
-
dreszcze
-
bóle brzucha
-
nudności
-
ból głowy
-
ból pleców
-
zawroty głowy
-
światłowstręt
-
obrzęk
-
wymioty
-
wysypka
-
wysypka z grudkami, które mogą ropieć
-
zaparcia
-
biegunka
-
zmęczenie
Niestety każdy organizm reaguje inaczej i u niektórych osób może wystąpić bardzo wysoka gorączka, nawet do 38 stopni Celsjusza, u innych lekkie podwyższenie temperatury, a u kogoś może wystąpić jedynie wysypka.
Objawem jest również pojawienie się przeciwciał w organizmie chorej osoby i często jest to jedyny objaw, po którym lekarz jest w stanie stwierdzić czy faktycznie jesteśmy zainfekowani wirusem. Przeciwciała obecne będą również jedynie w momencie chorowania. Nie ma żadnych informacji, aby przeciwciała były obecne do końca życia po przebytej chorobie.
Powikłania pochorobowe
Najgorszym powikłaniem po zarażeniu się wirusem zika jest małogłowie u dzieci, których matka chorowała w okresie ciąży. Zdarzają się jednak powikłania w postaci stanów zapalnych stawów skokowych, stawów ogólnie, zapalenie spojówek, a także zapalenie różnych organów. Jeżeli pojawiają się tego typu zmiany lekarz zaleca leczenie odpowiednie do choroby, oznacza to leczenie na przykład zapalenia prostaty, a nie leczenie z choroby spowodowanej wirusem zika.
Rozpoznawanie choroby
Zarażenie wirusem zika można rozpoznawać po objawach, jednak jest wtedy łatwy do pomylenia z dengą lub chikungunyą. Aby skutecznie rozpoznać wirusa zika niezbędne są badania laboratoryjne krwi, gdzie sprawdzane będą odpowiednie przeciwciała za pomocą testu ELISA. Jeśli kobieta jest w ciąży, a podejrzewa się, że mogłą się zarazić wirusem lub jest to stwierdzone niezbędne jest przeprowadzenie badań prenatalnym pod kątem wirusa, aby sprawdzić, czy płód został zarażony.
Leczenie
Leczenie jest tak zwanym leczeniem objawowym. Nie istnieją żadne leki, które zabiłby wirusa, ani także nie wypreparowano szczepionek przeciwko wirusowi zika. Zatem jedyne leczenie jakie się wprowadza jest w zależności od występujących objawów. Nawet jeżeli jest to kobieta w ciąży. Jeżeli więc ktoś ma gorączkę, podaje się leki zbijające wysoką temperaturę, leki przeciwzapalne jak ibuprofen lub paracetamol.
Profilaktyka
Najczęściej działania profilaktyczne obejmują całe miasta lub regiony. Polegają na zadymianiu miasta lub rejonu, w tym czasie mieszkańcy muszą pozostać w domach, rozpylany jest środek zabijający komary. Kolejną czynnością jest usuwanie i pilnowanie, aby nie pojawiała się stojąca woda, w której mogą rozwijać się komary.
Jeżeli chodzi o działanie w celu ochrony własnego zdrowia jedyne co można zrobić to stosować środki odganiające komary, noszenie długiego rękawy, a także stosowanie moskitier, aby do domu nie wlatywały komary, które przenoszą chorobę.
Czy Polska jest zagrożona wirusem?
W Polsce póki co nie jest możliwe wystąpienie epidemii, ponieważ komary przenoszące wirusa w klimacie umiarkowanym jedynie zimują, nie są w stanie rozmnażać się, ani roznosić choroby. Co więcej jedyna możliwość zarażenia się w Polsce wirusem zika, jest zarażeniem się od innej chorej osoby, gdyż wirus nie jest w stanie żyć w klimacie umiarkowanym, ze względu na brak żywiciela pośredniego, jakim jest komar tygrysi.