Ganglion czyli torbiel galaretowata – tym mianem określa się guzek występujący najczęściej na nadgarstku, ale nie tylko. Nie charakteryzuje się on zmianami nowotworowymi i nie przeistacza się w nie nawet przy braku leczenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że zmiana powinna być skonsultowana ze specjalistą, który dobierze odpowiednią metodę leczenia. Jeżeli nie będziemy leczyć ganglionu, musimy liczyć się z powikłaniami takimi jak: nieruchomość stawów lub niedowłady mięśniowe.
Ganglion – charakterystyka
Torbiel galaretowata występuje najczęściej w okolicy torebek stawowych i ścięgien. Ich wnętrze w odróżnieniu do innych torbieli nie składa się w głównej mierze z tkanki nabłonkowej. Oprócz okolic nadgarstków ganglion można spotkać na stopach oraz w okolicach stawów kolanowych. W głównej mierze ganglion to reakcja zwyrodnieniowa na przewlekłe urazy.
Przyczyny ganglionu
Przyczyny powstawania ganglionu nie są do końca określone. Uważa się jednak, że można zaliczyć do nich:
- Urazy – na przykład złamania, zwichnięcia
- Zapalenia ścięgien – a konkretnie ich osłonek, czyli pochewek
- Długotrwałe dźwiganie ciężkich przedmiotów
- Długotrwały wysiłek fizyczny, przeciążający nadgarstki lub stopy
- Długotrwała praca przy komputerze
- Trzymanie ręki w jednej pozycji przez długi czas
Ganglion zazwyczaj dotyka osób, które przeciążają stawy nadgarstkowe, stopowe lub stawy wokół kolan. W głównej mierze są to: ciężarowcy, tenisiści, wioślarze oraz muzycy.
Objawy ganglionu
Ganglion jest guzem, wypełnionym bezbarwnym płynem. Zdarzają się przypadki, że można go nieznacznie przemieszkać pod skórą. Guzek powiększa się w momencie, gdy wykonujemy wiele ruchów kończyną, na której się znajduje. Zmiana ulega pomniejszeniu, gdy kończyna jest rozluźniona i odpoczywa. Osoby zmagające się z ganglionem uskarżają się na wiele nieprzyjemnych, bolesnych objawów, takich jak:
- Silne bóle miejsca, w których rozwinął się ganglion
- Zmniejszona ruchomość stawów
- Uciskanie na nerwy, które znajdują się w pobliżu guza
- Podrażnienia nerwów
- Wrażliwość na dotyk w miejscu, w którym występuje zmiana
Diagnostyka ganglionu
W większości przypadków występowanie ganglionu lekarz może stwierdzić już po obejrzeniu guza i przeprowadzenia dokładnego wywiadu na temat objawów towarzyszących powstawaniu zmiany. W razie potrzeby specjalista może zlecić badanie RTG ręki, stopy lub nogi, a także badanie USG lub rezonans magnetyczny. Ma to na celu zminimalizowanie możliwości pomylenia ganglionu ze schorzeniami takimi jak: nerwiak, martwica kości łódeczkowatej, zapalenie stawów.
Leczenie ganglionu
Zdarza się, że guzek po pewnym czasie sam zaczyna zanikać. Nie jest to jednak prawidłowością i w wielu wypadkach potrzebna jest ingerencja lekarska. Gdy guzek rośnie i daje coraz więcej dokuczliwych objawów, specjalista może zdecydować się na zabieg aspiracji. Lekarz wykonuje w ganglionie nakłucie i usuwa znajdujący się w nim płyn. Aby ścianki torbieli mogły się zabliźnić, choremu podaje się kortystereoidy. Dodatkowo w większości przypadków zakłada się opaskę elastyczną, która niweluje ból i wspomaga poruszanie nadgarstkiem lub stopą. Mimo zebrania płynu z ganglionu u bardzo wielu osób guzek się odnawia. Kolejne zbieranie płynu w takim przypadku prawdopodobnie będzie powodowało nawroty. Jeżeli do nich dochodzi lekarz prawdopodobnie zaproponuje operacyjne wycięcie guzka. Jest to chyba najlepsze wyjście, które powinno raz na zawsze uwolnić chorego od bólu. Przed zabiegiem lekarz stosuje miejscowe znieczulenie. Gdy zaczyna ono działać nacina skórę i wycina guzek razem z łodygą. Zdarza się, że wycinana jest także część otaczających miejsce zdrowych tkanek, by zapobiec ewentualnym nawrotom ganglionu. Po usunięciu zmiany lekarz zaszywa ranę i zakłada opatrunek. Blizna, która pozostaje po zabiegu jest zazwyczaj niewidoczna lub bardzo słabo zauważalna.
Ganglion – rehabilitacja
Jeżeli zdecydujesz się na operacyjne usunięcie ganglionu, specjalista na pewno zaleci ci rehabilitację. Będzie ona polegała przede wszystkim na odciążeniu ręki lub innej kończyny, w której występował ganglion. Przede wszystkim odradzana jest jakakolwiek wzmożona aktywność fizyczna lub manualna związana z częścią ciała, z której wycięto zmianę. Zazwyczaj szczególnie polecaną metodą jest fizykoterapia, w którą wchodzą między innymi: terapia ultradźwiękami, laseroterapia lub pole magnetyczne. Oprócz tego przydatne okażą się masaże oraz delikatne i odpowiednio zaplanowane ćwiczenie ręki.
Ciekawym wyborem będzie również kinesiotaping. Na chore ścięgna zostają nalepione specjalne plastry, które znacznie niwelują oznaki bólowe, a dodatkowo odciążają ścięgna i wspomagają regenerację chorej kończyny.