Dysleksja – po czym rozpoznać dysleksję, jej rodzaje i jak z nią walczyć
Chociaż wciąż może wydawać się że dysleksja to wcale nie problem a lenistwo, to współczesna medycyna potwierdza, że jest to faktyczne zaburzenie a nie czyste lenistwo osoby chorej. Często dzieci zniechęcone brakiem wyników w nauce rezygnują z niej, poddają się i okazują niechęć, jednak nie jest to główną przyczyną zaburzeń. W takich sytuacjach niezbędna jest pomoc rodziców i kadry pedagogicznej, zrozumienie i wsparcie dla takiej osoby. Dlaczego? Takie osoby nie są głupie ani opóźnione, wręcz przeciwnie, są tak samo inteligentne, zatem mają niemal takie same szanse jak dzieci bez dysleksji, jednak brak wsparcia i pomocy ze strony rodziców może doprowadzić do tego, że dziecko nie dostanie się nawet na studia lub do liceum.
Co to jest dysleksja
Dysleksja to szereg zaburzeń, które najczęściej objawiają się myleniem kształtów i dźwięków, co najczęściej utrudnia naukę pisania i czytania. Często jest to również powodem do tego, aby dziecko zniechęciło się do nauki pisania czy nie lubiło czytać książek, gdyż sprawiają mu trudność. Szwedzcy naukowcy postulują również, że jest to spowodowane prawdopodobnie którymś z chromosomów, a zatem nie jest to zupełnie spowodowane winą czy lenistwem dziecka.
Jak objawia się dysleksja – po czym ją poznać
Dysleksja ma wiele objawów, nie muszą pojawiać się wszystkie naraz, a wręcz przeciwnie, mogą się pojawiać niezależnie od siebie. Pierwszym objawem, który może wskazywać na późniejsze problemy z dysleksją może być fakt, że dziecko bardzo krótko lub w ogóle nie raczkowało. Oprócz tego mogą pojawić się takie objawy jak:
-
trudności w matematyce polegające na właściwym toku rozumienia jednak podawaniu błędnej odpowiedzi, wyniku
-
trudności z orientacją: prawa, lewa strona
-
oburęczność, problemy z ustaleniem prowadzącej strony ciała
-
problemy z uwagą mylone z adhd: impulsywność, nadruchliwość, brak stabilizacji emocjonalnej
-
problemy z zapamiętywaniem
-
tak zwany małpki chwyt
-
nieumiejętność poprawnego trzymania ołówka lub długopisu, przez co dociska za mocno lub za słabo do kartki
-
niechęć do czytania, czytanie na głos sprawia wiele trudności, jąkanie
-
problemy z nauką pisania, brzydkie, niechlujne pismo
-
częste przekręcanie błędów – czeskie błędy
-
trudności z nauką umiejętności związanych z równowagą jak jazda na rowerze, gra w piłkę i inne sporty wymagający koordynacji ręka – oko
-
problemy z zapinaniem guzików, wiązaniem butów
Różne postaci dysleksji
Ze względu na pojawiające się w różnych kombinacjach objawy i trudności wyróżniono kilka zaburzeń w ramach dysleksji, które objawiają się w podobny sposób. Nie zawsze występują wszystkie naraz i dziecko lub dorosła osoba może cierpieć na jedną z postaci lub wiele z nich naraz.
-
Dyskalkulia – trudności z umiejętnościami matematycznymi, nie jest to spowodowane niską inteligencją a zwykłymi błędami na przykład mylenie ze sobą liczb czy przestawianie cyfr, znaków matematycznych
-
Dysleksja – problemy w czytaniu i pisaniu, najczęściej schorzenie dotyczy płynnej umiejętności czytania
-
Hiperdysleksja – lub też dysleksja posuwająca się, problemy z właściwym zrozumieniem treści pomimo tego, że czytanie zostało opanowane
-
Dysgrafia – najczęstsza postać dysleksji polegająca na bazgroleniu, niechlujnym piśmie, co tak naprawdę nie jest wolą dziecka, jest to brak możliwości nauczenia się kaligrafowania czyli pięknego pisma
-
Dysortografia – równie częste schorzenie co dysgrafia polegające na nieumiejętności stosowania zasad ortografii, pomimo że dziecko zapytane o zasady będzie umiało je wyrecytować, będzie ich świadome
Elementarz dla dzieci z dysleksją
Dysleksja czy lenistwo, czy dziecko może wyrosnąć z dysleksji
Często mówi się, że dziecko jest za małe na diagnozę, że jeszcze z tego wyrośnie lub wręcz przeciwnie, że dziecko jest za duże na tego typu problemy i winą jest lenistwo. Często jest to jednak nie prawda, jeżeli Twoje dziecko przy starej metodzie zapisania na przykład 100 razy danego słowa nadal popełnia błędy to warto się zastanowić czy nie pora udać się do lekarza. Często dzieci z dysleksją pomimo uporczywej nauki nie osiągają żadnych sukcesów, wciąż na nowo popełniają błędy, chociaż bardzo się starają i przykładają do nauki. Rodzic nie zawsze jest w stanie ocenić ilość włożonej pracy i nie warto bagatelizować objawów dysleksji, gdyż może to zniechęcić dziecko do dalszej pracy.
Rozpoznanie dysleksji
Rozpoznanie dysleksji może odbyć się w każdym wieku, wystarczy udać się z dzieckiem do psychologa logopedy, często skierowanie do takiej poradni dostaje się od szkolnego pedagoga, jeżeli jednak pedagog odmawia warto udać się samemu do takiej poradni. Tam dziecko zostanie zdiagnozowane jeżeli rodzic wyrazi zgodę. Zostanie ustalone, która część ciała jest dominująca (prawa czy lewa). Jest to bardzo ważne, gdyż dzięki właściwemu rozpoznaniu dysleksji dziecko będzie miało odpowiednie wsparcie ze strony kadry, gdyż w szkole są pewne dodatkowe prawa dla osób z dysleksją.
Prawa szkolne dzieci z dysleksją
Warto wiedzieć, co może Twoje dziecko w szkole, jeżeli ma stwierdzoną dysleksję. Niestety warto również pamiętać, że na studiach nikt nie ma obowiązku respektowania zaświadczenia o dysleksji, gdyż brak jest o tym odpowiedniego zapisu prawnego.
-
Dziecko ma o połowę więcej czasu na napisanie egzaminu/testu/sprawdzianu; nawet matury!
-
Może mieć specjalnie przygotowaną salę, gdzie będzie pisać oddzielnie
-
Może mieć specjalny arkusz na przykład na komputerze, lub pozwolenie na używanie jedynie wielkich, drukowanych liter
-
Może dostać arkusz z czcionką ułatwiającą czytanie
-
Nie będzie musiało przenosić odpowiedzi na kartę odpowiedzi, aby nie doszło do dodatkowej pomyłki
Jak pomóc dziecku z dysleksją
Ważne jest, aby rodzice wspierali dziecko, nie okazywali mu niechęci i jak najczęściej z nim pracowali ze specjalnymi materiałami. Oznacza to wiele godzin wspólnej pracy, jednak dzięki temu możliwe jest poprawienie, skorygowanie dysleksji do stopnia, z którym dziecko nie będzie odczuwać większych problemów. Niezwykle ważna jest akceptacja i wsparcie, jeśli dziecko raz się zniechęci, przez resztę życia może na przykład nigdy nie nauczyć się poprawnie czytać czy pisać!
Dysleksja u dorosłych
Warto pamiętać, że dysleksja nie zanika z wiekiem i dorośli miewają te same problemy, niestety ze względu na brak odpowiedniego zapisu prawnego nie ma żadnych ulg w pracy ani na uniwersytetach dla dorosłych osób z dysleksją.