Tapioka – wartości odżywcze i propozycje posiłków
Tapioka to inaczej skrobia pochodząca z egzotycznego manioku jadalnego – popularnego w licznych rejonach świata warzywa. Jako źródło węglowodanów złożonych – skrobii właśnie – używane jest często zamiast tradycyjnej mąki ziemniaczanej w deserach. Znajduje się na trzecim miejscu listy najczęściej spożywanych elementów codziennej diety na świecie. Wyżej znajdują się ryż oraz pszenica.
Tapioka – pochodzenie i otrzymywanie
Maniok wywodzi się z Ameryki Południowej, a dokładniej Brazylii. Uprawia się go również w innych krajach tj.: Gujana, Jawa, Singapur. Hodowany jest on nie tylko dla tapioki ale sam w sobie stanowi jadalną bulwę. Z bulw tych pozyskuje się kaszę attike. Same bulwy można marynować i wówczas takie zakonserwowane bulwy mają nazwę gari. Maniok można suszyć też dla mąki zwanej kassawą, którą po zmieszaniu z wodą nazywamy foufou.
Proces wypreparowania tapioki obejmuje rozdrabnianie i suszenie bulw manioka, prażenie ich a na koniec zmielenie. Produktem jest mąka kassawa, a gęsta ciecz powstała jako produkt uboczny to maka skrobiowa (tapioka).
W krajach egzotycznych maniok i tapioka traktowany jest jak w Polsce ziemniak. Z tego powodu dość ciężko jest znaleźć maniok na półkach rodzimych sklepów. Łatwiej jest z tapioką dostępną w różnej gramaturze i ziarnistości kulek. Cena za pół kilograma przekracza lekko pułap 10 zł.
Tapioka – zastosowanie i przygotowanie
Tapiokę wykorzystuje się głównie do potraw deserowych typu kisiele, budynie, puddingi, zagęszczacze do sosów. Ze względu na hipoalergiczność zalecana jest dla osób borykających się z alergią. Nie zawiera glutenu i w porównaniu z innymi bezglutenowymi produktami (ryż, gryka, proso, kukurydza, amarantus i komosa ryżowa) tapioka posiada bardzo małą ilość białka nie przekraczającą 0,5%. Dodatkowo tapiokę można wdrażać w diety osób w podeszłym wieku i do posiłków dzieci. Zachęca do tego lekkostrawność produktu, która sprawia, że delikatne żołądki, a nawet te zmagające się z wrzodami łagodnie przyjmą i bez problemu strawią posiłek zawierający tapiokę.
Tapiokę, podobnie jak produkty pochodzenia zbożowego należy przechowywać w szczelnym pojemniku w suchym i chłodnym miejscu – najlepiej w szklanym zakręcanym słoju. Jej zdatność do spożycia to ok 2 lata. Różne przepisy proponują różne metody przygotowania tapioki do spożycia. Jedna z tych szkół uczy aby namaczać tapiokę na noc przed gotowaniem. Następnie należy albo ją zagotować albo zalać gorącą wodą, zależnie od rodzaju granulek. Te mniejsze gotuje się ponad pół godziny, a większe zaleca się przez 5 min gotować w już gorącej wodzie, doprowadzić do wrzenia i odstawić. Tapiokę niekoniecznie trzeba gotować w wodzie. Jeśli przygotowujemy deser można pokusić się o gotowanie w soku, syropie lub mleku kokosowym po uprzednim namoczeniu jej na około godzinę. Należy pamiętać, ze maniok w formie surowej i nieprzetworzonej jest trujący, gdyż substancje w nim zawarte (glikozydy cyjanogenne: linamaryna i lotaustralina) przekształcają się w kwas pruski. Sposobem na rozkład kwasu jest poddanie bulw działaniu wysokiej temperatury poprzez gotowanie, pieczenie i prażenie.
Tapioka – właściwości odżywcze
Tapioka jest produktem wysokoenergetycznym, gdyż jest bogata w lekkostrawne węglowodany. W 100 gramach produktu znajdziemy 358 kcal. Nie zawiera znacznych wartości odżywczych jeśli chodzi o białko i tłuszcze. Węglowodany stanowią niemal 90g składu 100 gram czystej tapioki, przy czym tłuszcz osiąga znikomą wartość 0,02 g, a białko tylko o jeden rząd wielkości więcej od tłuszczu. Tapioka jest produktem bezglutenowym, za to zawiera błonnik. Tapioka zawiera witaminy tj.: tiamina, witamina B6 i kwas foliowy oraz mikro i makro- elementy z wapniem na czele. Oprócz 20 miligramów wapnia w 100 gramach produktu dostarczamy organizmowi po0niżej 2 g żelaza, około 10 mg potasu i fosforu, odrobinę cynku i magnezu. Warto zaznaczyć, że nie wywołuje alergii oraz nie posiada smaku. Ma specyficzną granulowaną strukturę.
Posiłki z tapioki
Znajomość zastosowania innych skrobiowych mąk w gastronomii nasuwa rozwiązania odnośnie wykorzystania tapioki w kuchni. Pomimo specyficznej, granulowanej struktury tapiokę można używać dokładnie w tym samym celu co np. mąka skrobiowa ziemniaczana. Po przyrządzeniu posiłku wspomniany granulat dodatkowo nadaje jemu ciekawą formę. Doskonale nadaje się do bezglutenowych naleśników czy pierogów, gdyż sprawia, ze ciasto staje się elastyczne i zdolne do formowania. Tapioka idealnie współgra z owocami i sokami owocowymi, gdyż częściowo traci kolor na rzecz związania cząsteczek dodanej ciekłej substancji powodując, że zyskują one żelową i zagęszczoną konsystencję. Przykładowe przepisy znane z blogów kulinarnych i inspirujących profili instagramowych można zawęzić do kilku, acz prostych i apetycznych „pomysłów na”:
- Zagęszczone sosy do mięs,
- Masy do ciast, tortów,
- Puddingi z tapioki i owoców (np. karobu, truskawek, zielona herbatą),
- Bubble tea,
- Chłodzone desery mleczne,
- Budynie.
Uniwersalność tapioki daje możliwości przygotowania przeróżnych posiłków opartych na jej bazie. Niecodzienna forma i wygląd wpływają pozytywnie na apetyczność produktu. Warto zatem do codziennej diety wprowadzić trochę zdrowego urozmaicenia i cieszyć podniebienie nowymi, nieznanymi dotąd smakami.