7 niebezpiecznych objawów raka okrężnicy, diagnoza i leczenie
Rak okrężnicy stanowi najczęstszy rodzaj nowotworów żołądkowo – jelitowych. Spowodowany jest czynnikami genetycznymi, wpływem środowiska (m.in. złą dietą) i stanami zapalnymi układu pokarmowego. Rak okrężnicy to przerażająca wizja, ale da się go uśpić, gdy wcześnie odkryjemy jego istnienie.
Czym jest rak okrężnicy?
Okrężnica jest najdłuższą i największą częścią jelita grubego. Jest umiejscowiona w prawej stronie jamy brzucha. Kończy się esicą i przechodzi w odbytnicę.
Wcześnie odkryty rak okrężnicy jest uleczalny i można go uśpić, nawet gdy powstają przerzuty na okoliczne węzły chłonne. Operacja jest najczęstszą formą leczenia raka okrężnicy, stosuje się też (zamiennie lub dodatkowo) chemioterapię.
W najbardziej zaawansowanych przypadkach – gdy rak daje przerzuty na wątrobę, płuca lub inne organy – operacja pozostaje jedynym wyjściem. Zabieg oznaczać może jednak przedłużenie długości czyjegoś życia i jego jakości. W świecie medycyny przeprowadza się coraz więcej badań w celu poznania tego nowotworu, co daje nadzieje dla ludzi toczących z nim walkę.
Większość nowotworów rozpoznaje się na początku jako polipy i nienaturalne narośle wewnątrz jelita grubego lub odbytu. Nieleczone jednak lub nieusunięte w odpowiednim czasie, mogą przekształcić się w złośliwy nowotwór.
Kogo najbardziej dotyczy choroba?
Rak okrężnicy dotyka zarówno mężczyzn jak i kobiet większości ras i grup etnicznych. Diagnozuje się go najczęściej u osób po ukończeniu 50. roku życia. W dzisiejszych czasach jednak, niestety, coraz więcej ludzi zapada na tę śmiertelną chorobę.
Nowotwór ten każdego roku zabija więcej niż 50tys. ludzi na świecie. Statystyki te można jednak zmienić, gdy zaczniemy zwracać uwagę na sygnały jakie daje nowotwór i gdy zaczniemy dokonywać zmian naszego stylu życia.
Rak okrężnicy – przyczyny
Nie ma jednej przyczyny nowotworu okrężnicy, ale można wskazać czynniki przyczyniające się do jego rozwoju.
Te czynniki to geny, zdrowie i dieta. Osoby mające w rodzinie bliskich, u których zdiagnozowano ten nowotwór, są bardziej narażone na wystąpienie nowotworu u nich. W szczególności gdy w rodzinie był więcej niż jeden przypadek raka okrężnicy.
Z rakiem okrężnicy powiązane są także syndromy genetyczne, zespół Lynch’a i podobna do nich polipowatość gruczolakowata.
Dieta bogata w tłuszcz i czerwone mięso może podwoić twoją szansę na rozwój nowotworu. Badania dowodzą, że rak okrężnicy stanowi rzadkość w regionach, w których mięso nie stanowi podstawy diety – np. w Japonii. Oprócz diety, szansa na powstanie nowotworu rośnie, gdy łączymy picie mocnych alkoholi z paleniem papierosów. W grupie ryzyka znajdują się też osoby otyłe, cukrzycy i osoby mało aktywnie fizycznie.
Poza tym, ryzyko zwiększają stany zapalne takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i inne rodzaje raka.
Czynniki ryzyka nie oznaczają jednak, że na pewno zachorujesz na raka okrężnicy. Tak jak w przypadku innych nowotworów, do ich powstania potrzeba kombinacji wielu składających się w jedną całość czynników. To, co u jednego człowieka doprowadzi do raka, u innego niekoniecznie.
Rak okrężnicy – objawy
By dać sobie szanse na lepszą jakość życia nawet po wykryciu nowotworu, musisz wyłapać objawy raka jak najszybciej. Do nich należą:
- Nagła zmiana w ruchach jelit i należące do nich biegunki. Jeśli dolegliwości trwają więcej niż 4 tygodnie, koniecznie idź do lekarza.
- Krew w stolcu lub krwawienie odbytu.
- Uczucie, że nie wypróżniasz swoich jelit dostatecznie.
- Wzdęcia, skurcze i bóle brzucha.
- Uczucie zmęczenia
- Nagła, niespodziewana utrata wagi
- Wielu ludzi w początkowej fazie nowotworu nie uświadczy żadnych symptomów. W zależności od etapu rozwoju nowotworu, będą się one znacznie różnić.
Udaj się na badania kontrolne, gdy znajdziesz się w grupie ryzyka. Dobrze jest to zrobić po ukończeniu 50. roku życia.
Rak okrężnicy – przebieg
Gluczorakolaki stanowią 95% wszystkich nowotworów okrężnicy. Zwykle zaczynają się od powstania narośli zwanej polipem. Jeśli nie zadbamy o ich leczenie, mogą z czasem przemienić się w nowotwory. Komórki rakowe atakują i niszczą zdrowe tkanki znajdujące się przy guzie, daje to pole do powstawania kolejnych komplikacji. By zdiagnozować polipy należy przeprowadzić kolonoskopię.
Gdy już powstanie złośliwy guz, komórki nowotworowe zaczynają wędrować w krwi i układach limfatycznych atakując inne narządy. Przerzuty są bardzo trudne w leczeniu ponieważ dotykają i niszczą coraz to nowe narządy.
Rak okrężnicy i odbytnicy to nie to samo. Często natomiast występują razem. Rak odbytnicy, jak wskazuje nazwa, zaczyna się w końcowym odcinku jelita grubego, blisko odbytu.
Rak okrężnicy – diagnoza
Lekarz przeprowadzi najpierw ogólny test zdrowia i historii chorób w rodzinie. Diagnoza zostaje postawiona po kolonoskopii i prześwietleniu rentgenowskim.
Kolonoskopia to procedura, w której do odbytu wkładana jest długa, rozciągliwa tuba. Na jej końcu umiejscowiona jest kamera.
Po badaniu, gdy znalezione zostaną polipy, zostają natychmiast wycinane i wysyłane do diagnosty w celu wykonania biopsji. Jest to badanie wykonywane pod mikroskopem, które może potwierdzić lub wykluczyć istnienie komórek nowotworowych.
Jeśli potwierdzi się diagnoza raka, lekarz zleci przeprowadzenie dodatkowych badań – rentgena klatki piersiowej, ultradźwięki, skanowanie CT wątroby, płuc i innych organów narażonych na przerzuty.
Rak okrężnicy – leczenie
Leczenie raka okrężnicy różni się w zależności od etapu, na którym znajduje się nowotwór. Na wczesnym etapie doktor zaleci:
- Minimalnie inwazyjny zabieg – usunięcie polipów w trakcie kolonoskopii
- Usunięcie większych polipów – może wiązać się z usunięciem niewielkiej części wyściółki okrężnicy.
- Lekko inwazyjna operacja – niektóre z polipów nie mogą zostać usunięte w trakcie kolonoskopii, wymagana jest więc operacja laparoskopowa. Wykonywane są niewielkie nacięcia w okolicy brzucha. Możliwe jest również pobranie próbek z pobliskich węzłów chłonnych.
Kapsułki na wsparcie metabolizmu
Złośliwy rak okrężnicy – leczenie
To następny krok, gdy rak rozprzestrzenił się w całej okrężnicy.
- Częściowa kolektomia – chirurg usuwa całą zarażoną część okrężnicy, razem z otaczającymi ją tkankami. Może udać się też w tym zabiegu połączenie reszty zdrowej okrężnicy z odbytnicą.
- Operacja – jest konieczna by połączyć układ pokarmowy z wydalniczym.
Gdy chirurg nie będzie w stanie połączyć zdrowej części okrężnicy z odbytnicą, będzie trzeba wstawić tymczasową lub stałą kolostomię. Wycina się część podbrzusza i umieszcza wewnątrz coś w rodzaju poduszki, w której gromadzą się resztki pokarmu – wykonuje się ją z jelita.
Czasami kolostomia bywa tymczasowa, tylko po to by umożliwić regenerację po operacji innym narządom.
- Usunięcie węzłów chłonnych – w trakcie operacji usuwane są też najczęściej wszystkie sąsiednie węzły chłonne.
Rak okrężnicy – chemioterapia i radioterapia
W chemioterapii używa się lekarstw, które niwelują komórki rakowe, stosuje się ją zwykle już po przeprowadzeniu operacji, gdy rak objął też węzły chłonne. Dzięki temu, zmniejsza się ryzyko nawrotu raka. Chemioterapii używa się też przed operacją, by zmniejszyć wielkość guzów.
Chemioterapia jest zwykle łączona z radioterapią. W tym procesie używane są promienie rentgenowskie w celu zabicia reszty komórek rakowych, lub prze operacją – w celu zmniejszenia guzów. Używana jest tylko w zaawansowanych stadiach raka, zmniejsza też ryzyko nawrotu.
W leczeniu raka okrężnicy najważniejsze jest szybkie działanie – nie lekceważ więc żadnych symptomów świadczących o jego wystąpieniu.